Ekspertyzy i Opinie Prawne

Na naszej stronie internetowej mogą Państwo zapoznać się z najnowszymi opiniami naszych ekspertów dotyczących najistotniejszych kwestii dotyczących praktyki prawa upadłościowego, restrukturyzacyjnego i egzekucyjnego.

Sąd Najwyższy: pozew o ustalenie nieważności umowy nie podlega wyłączności postępowania upadłościowego

W postanowieniu z 11 marca 2026 r. (I CSK 302/25) Sąd Najwyższy potwierdził, że powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu wytoczone przeciwko bankowi, który ogłosił upadłość, nie jest sprawą o wierzytelnośćpodlegającą zgłoszeniu do masy upadłości.

SN uznał, że art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego dotyczy wyłącznie roszczeń, które mogą być ujęte na liście wierzytelności, a żądanie ustalenia nieważności umowy nie ma w postępowaniu upadłościowym odpowiedniego mechanizmu zastępczego. W konsekwencji postępowanie cywilne może być po ogłoszeniu upadłości podjęte z udziałem syndyka, bez konieczności oczekiwania na zakończenie procedury zgłoszenia wierzytelności.

Orzeczenie potwierdza wcześniejsze stanowisko wyrażone w uchwale SN z 19 września 2024 r. (III CZP 5/24) i wzmacnia ochronę prawa do sądu. Jednocześnie pozostaje aktualny problem praktyczny dotyczący konieczności równoległego zgłaszania wierzytelności do masy upadłości oraz prowadzenia postępowania o ustalenie nieważności umowy, który nie został dotychczas jednoznacznie rozstrzygnięty w orzecznictwie.

Pełna treść podsumowania wraz z komentarzem ekspertów naszego centrum dostępna jest tutaj.

Wyrok TSUE C‑394/22, Oilchart International NV

TSUE potwierdził, że wierzyciel może jednocześnie zgłosić wierzytelność do postępowania upadłościowego w jednym państwie członkowskim oraz dochodzić jej przed sądem innego państwa, jeżeli roszczenie nie wynika bezpośrednio z prawa upadłościowego.

Ma to szczególne znaczenie w praktyce sporów opartych na gwarancjach bankowych, gdzie uzyskanie świadczenia od gwaranta bywa uzależnione od posiadania wyroku przeciwko dłużnikowi.

Trybunał zachował jednak równowagę systemową:

zagraniczny wyrok nie wywiera skutków w samym postępowaniu upadłościowym,
nie wiąże syndyka i nie podlega egzekucji w państwie ogłoszenia upadłości,
ale może umożliwić wierzycielowi zaspokojenie z majątku osób trzecich.

To przykład pragmatycznego podejścia TSUE, które wzmacnia pozycję wierzycieli, nie naruszając podstawowych zasad jurysdykcji i koncentracji postępowania upadłościowego.

Pełna treść podsumowania wyroku dostępna jest tutaj.